|
Sal yn 100 oed.
Nid yn aml iawn rydym yn cael un o'n cymdogion yn dathlu canrif o fywyd, felly y bu yng nghartref Mrs Sal Evans yn Nhylchawen ar y 25ain o Fis Chwefror eleni. Ganwyd Sal ym Mlaenau Ffestiniog, am ryw reswm fe adawodd y Blaenau pan oedd ond chwe wythnos oed i ymgartrefu gyda'i mamgu yn y Mardy Rhondda Fach, ond ar ôl ychydig amser daethant i fyw i Goed Lai, a hynny ar adeg roedd gwaeth glo Coed Lai newydd agor efallai fod hynny rywbeth yw wneud ar symudiad. Cafodd ei haddysg yn Ysgol Gynradd Cwmlai er na chafodd hynny lawer o argraff arni am iddi gael amser caled iawn drwy law ei mamgu, a gorfod gweithio yn galed i fodoli am ei fod yn amser caled, fel y dywed Sal heb flewyn ar dafod mae tlawd roedd y sefyllfa. Ar ôl colli Mamgu er nad oes ganddi lawer o amcan pryd oedd hynny. Fe symudodd i fyny i Donyrefail i fyw dros dro gyda'i modryb, ond byr iawn fu hynny. Fe aeth i weithio yn Nhafarn Y Boars Head, a bu yno hyd ir lle losgi. Pan ddigwyddodd y tân fe gyfarfu a Evan Evans ac ar ôl tipyn o amser fe briododd y ddau yn y flwyddyn 1923. Bu Evan yn gweithio yn y gwaith glo a'r gwaith golosg yn Coedlai, ar ôl byw mewn gwahanol lefydd yn y Ton fe ymgartrefont yn Tylchawen yn 1937 y tþ mae yn byw ynddo heddiw. Bu Evan farw yn 1954. Yn ystod yr amser y buont gyda'u gilydd cawsont bump o blant ond yn anffodus dim ond un o ohonynt sydd wedi byw sef Mair, hithau yn briod â Trefor ac yn byw yn y Ton. Mae ganddynt ddwy ferch a bachgen, Beverley yn athrawes yng ngholeg Technegol Barry ag yn briod â Richard a chanddynt dri o fechgyn Owen, Huw ac Alun, cyn ddisgyblion Ysgol Gymraeg Llantrisant ag Ysgol Gyfun Llanhari. Mae Jeff yn athro yn Ysgol Gyfun Y Pant ag yn briod â Ann, merch o Sir Fôn ag yn athrawes yn Ysgol Gymraeg
|
|