Tafod Elái

GOLYGYDD

Penri Williams

029 20890040

LLUNIAU

D. J. Davies

01443 671327

CHWARAEON

Martin Huws

029 20811413

ERTHYGLAU

Dafydd Huws

HYSBYSEBION

David Knight 029 20891353

DOSBARTHU

John James 01443 205196

TRYSORYDD

Elgan Lloyd 029 20842115

CYHOEDDUSRWYDD

Colin Williams

029 20890979

Argraffwyr:

Gwasg Morgannwg

Uned 27, Ystad Ddiwydiannol

Mynachlog Nedd

Castell Nedd SA10 7DR

Ffôn: 01792 815152

Cyhoeddir y rhifyn nesaf

ar y 2il Hydref

Erthyglau a straeon

i gyrraedd erbyn

19 Medi 2000

Y Golygydd

Hendre 4 Pantbach

Pentyrch

CF15 9TG

Ffôn: 029 20890040

Tafod Elái ar y wê

http://www.tafelai.com

e-bost

pentyrch@tesco.net

Twmpath Dawns

gyda Jac y Do

8.00 Nos Wener

6 Hydref

yn Neuadd Dowlais

Manylion: 029 20890101

15edGwyl Ddrama Tafod Elai

Neuadd Dowlais, Llanilltud Faerdref

Drama Oedolion a Ieuenctid

Pantomeim - Noson Lawen/Rifiw

23 - 26 Tachwedd 2000

am 7.00 bob nos.

Os ydych am gystadlu

ffoniwch 029 20890979

Mi fydd ffurflenni Cyfrifiad 2001 yn cael eu dosbarthu i bob tþ yn y Deyrnas Gyfunol y flwyddyn nesaf. Tra bydd modd i bobl yn yr Alban ddynodi mai Albanwyr ydynt ni fydd modd i bobl yng Nghymru ddynodi mai Cymru ydynt. Mae'n amlwg nad ydy'r swyddfa'r cyfrifiad mewn cyswllt â'r datblygiadau sydd wedi digwydd yng Nghymru yn ddiweddar ac mae'r ffurflen bresennol yn hollol annerbyniol.

Yn yr Alban fe fydd yna flwch arbennig i bobl nodi mai Albanwyr ydyn, tra yng Nghymru mi fydd yna amryw o flychau ar gyfer dynodi amryw grwpiau ethnig gan gynnwys Gwyddelig ond nid Cymreig! Mae'n hollol wirion i feddwl na fydd modd i bobl yng Nghymru nodi mai Cymry ydynt.

Gwahoddir y sawl sydd am ddisgrifio'u hunain fel Cymry neu Saeson i ddefnyddio'r term "Prydeinig" neu "Arall".

Gan fod y ddarpariaeth ar gyfer disgrifio eich hun fel Cymro/Cymraes yn gwbl annigonol mi fydd yn rhaid i bobl yng Nghymru wneud un o dri pheth

1. Disgrifio'u hunain fel Prydeinwyr (neu fel pobl sy'b perthyn i un o amryw grwpiau ethnig)

2. Ysgrifennu Cymro/Cymraes yn y blwch "Arall", yn y modd mae'r Swyddfa Ystadegau Genedlaethol wedi eu gwahodd i'w wneud.

3. Cynddeiriogi at y ffaith fod eu hunaniaeth Gymreig yn cael ei anwybyddu a gwrthod llenwi'r ffurflen.

Pa bynnag drywydd a ddewisir mi fydd hi'n amhosib casglu gwybodaeth gywir ynglþn â'r niferoedd o bobl yn y DG sy'n cyfrif eu hunain yn Gymry, felly mi fydd dilysrwydd ystadegol y cyfrifiad wedi ei danseilio.

Yn yr un modd, dylai'r ffurflen ddarparu lle i'r rhai sy'n medru'r Gymraeg ym mhob rhan o'r DG i nodi eu bod yn medru'r iaith. Dyma'r unig ffordd i sicrhau gwybodaeth ddilys ynglþn â'r nifer o siaradwyr Cymraeg ac mae Bwrdd yr Iaith Gymraeg wedi bod yn galw am hyn ers 1991.

Yn syml iawn ffolineb llwyr yw arfer y disgrifiad "Prydeinig" ar gyfer Lloegr a Chymru yn unig gan wahaniaethu yn yr Alban ac mae'r ffaith nad oes modd i bobl sy'n cyfrif eu hunain yn Gymry i nodi hynny yn sarhad llwyr.

Mae angen newid y ffurflenni cyn eu dosbarthu y flwyddyn nesaf neu mi fydd yna gryn arian wedi ei wastraffu ar Gyfrifiad nad sydd yn gwbl berthnasol i'r DG yn sgil Datganoli.